ZOSTAŃ DAWCĄ

5 kroków

1. Krok Pierwszy. Zgłoszenie się do Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa lub innego Oddziału Terenowego znajdującego się w pobliżu miejsca zamieszkania przyszłego dawcy.
2. Krok Drugi. Wypełnienie ankiety, pisemne potwierdzenie chęci zostania potencjalnym dawcą i wstępne kwalifikacyjne badanie lekarskie (od potencjalnego dawcy pobiera się ok. 8 ml krwi z żyły łokciowej)
3. Krok trzeci. Z pobranej próbki krwi w specjalnym laboratorium oznacza się antygeny zgodności tkankowej tzn. antygeny HLA kl. I i kl. II (metody genetyczne).
4. Krok czwarty. Wynik badania i dane osobowe zostają umieszczone w bazie potencjalnych dawców szpiku w Centralnym Rejestrze Niespokrewnionych Potencjalnych Dawców Szpiku i Krwi Pępowinowej w Poltransplancie w Warszawie.
5. Krok piąty. Co miesiąc rejestr Poltransplantu wysyła wyniki HLA dawców do Bazy Światowej BMDW (Bone Marrow Donors Worldwide) w Leiden (Holandia).

Jeżeli okaże się, że osoba chora poszukująca dawcy szpiku ma antygeny zgodności tkankowej podobne do zarejestrowanego potencjalnego dawcy, zostanie on poproszony o zgłoszenie się na badania uzupełniające. Odbywają się one w placówkach służby krwi położonych najbliżej miejsca zamieszkania dawcy. Gdy badania potwierdzą zgodność między dawcą a chorym, rozpocznie się wnikliwa, ostateczna kwalifikacja medyczna dawcy, która odbywać będzie się w wyspecjalizowanym ośrodku pobierającym (znajdującym się najbliżej miejsca zamieszkania dawcy), po której nastąpi pobranie szpiku lub komórek macierzystych z krwi obwodowej. Termin pobrania zsynchronizowany jest z przygotowaniem pacjenta do transplantacji. Szpik dostarczony jest do kliniki transplantacyjnej przez specjalnego kuriera i podany choremu drogą kroplówki. Pobranie szpiku kostnego lub komórek macierzystych odbywa się w jednym ze szpitali (określonym jako ośrodek pobierający), który posiada duże doświadczenie w dziedzinie hematologii i transplantologii. Jeśli taki ośrodek znajduje się poza miejscem zamieszkania potencjalnego dawcy, zostanie on poproszony o przyjazd do szpitala wskazanego przez ośrodek dawców, w którym dawca jest zarejestrowany. Ośrodek dawców ponosi wszelkie koszty przejazdu dawcy, koszty ubezpieczenia i ewentualnego pobytu w szpitalu lub hotelu.
Kto może być dawcą szpiku

Każdy pełnoletni, zdrowy tj. nieobciążony chorobami genetycznymi, dziedzicznymi i przewlekłymi człowiek w wieku 18-45 lat. Dawstwo szpiku wykluczają:
– choroby serca, nadciśnienie,
– hemofilia i inne choroby krwi,
– epilepsja i inne choroby neurologiczne,
– anemia,
– choroby nerek i układu moczowego,
– kiła,
– gruźlica,
– choroby autoimmunologiczne,
– choroby nowotworowe,
– cukrzyca,
– aktywna astma,
– łuszczyca,
– przechorowanie wirusowego zapalenia wątroby,
– nosicielstwo wirusów HBV, HCV, CMV, HIV.

Warto wiedzieć

Rejestrację jako potencjalny Dawca Szpiku można połączyć z honorowym oddawaniem krwi. Wystarczy jedynie zgłosić to w trakcie rejestracji oraz wypełnić dodatkowy formularz.
Podczas rejestracji jako potencjalny dawca szpiku pobieranych jest jedynie ok. 10ml krwi do przebadania.
Pierwsza decyzja o bycia dawcą szpiku wiąże się jedynie z umieszczeniem danych osobowych wraz z wynikami badań genetycznych potencjalnych dawców w rejestrze honorowych dawców szpiku.

Rejestr to tylko lista nazwisk dawców (częściowo przebadanych), nie ma tam zgromadzonego szpiku. Dawcę z rejestru trzeba odszukać jaszcze raz, poddać badaniom i dopiero jeśli ustali się zgodność z biorcą, pobiera się od niego szpik lub komórki macierzyste z krwi obwodowej.

Tylko 1 na 10 tysięcy osób pośród zarejestrowanych potencjalnych dawców szpiku będzie miała możliwość uratowania czyjegoś życia. Prawdopodobieństwo zostania dawcą jest bardzo małe.

Kandydat na dawcę szpiku nie ponosi żadnych kosztów wykonywanych badań, kosztów umieszczania go w rejestrze, ani kosztów związanych z pobraniem szpiku.

Dawstwo szpiku jest anonimowe, dobrowolne i bezpłatne

Metody pobierania Szpiku

Komórki krwiotwórcze i szpik pobiera się w specjalistycznej klinice. Istnieją dwie metody pobierania komórek krwiotwórczych: z krwi obwodowej metodą aferezy przy użyciu tzw. separatora (stosowana częściej – 8 na 10 pobrań) lub ze szpiku w znieczuleniu ogólnym poprzez nakłucie talerzy biodrowych.
Metoda aferezy polega na oddzieleniu w separatorze komórek krwiotwórczych od innych komórek krwi. Do jednej żyły dawcy podłączana jest igła z drenem, którym krew płynie do separatora, do drugiej żyły krew po oddzieleniu komórek krwiotwórczych w separatorze wraca do dawcy. W czasie aferezy dawca leży na wygodnym fotelu, może czytać, oglądać filmy lub ulubione programy telewizyjne. Przez cały znajduje się pod opieką pielęgniarki. Zabieg trwa od dwóch do czterech godzin – zależy to od ilości komórek krwiotwórczych, które udało się odseparować. Jeśli komórek krwiotwórczych jest nadal zbyt mało, zabieg powtarza się jeszcze raz następnego dnia. Bezpośrednio po zabiegu dawca może iść do domu. Dawcy w dniu po zabiegu czują się różnie – niektórzy od razu podejmują normalną aktywność, inni odczuwają zmęczenie lub senność jak po źle przespanej nocy, więc przez resztę dnia wolą odpoczywać.
Pobranie szpiku z nakłucia talerza kości biodrowej odbywa się w warunkach sali operacyjnej, aby zapewnić bezpieczeństwo i sterylność. Dawca jest poddawany znieczuleniu ogólnemu przez anestezjologa. Po dokładnym odkażeniu okolicy miejsca pobrania, specjalną igłą pobiera się z talerza kości biodrowej potrzebną ilość szpiku. Zabieg ten trwa około godziny. Po wybudzeniu dawca pozostaje w szpitalu do następnego dnia – jest to związane z koniecznością „dojścia do siebie” po znieczuleniu ogólnym.
Niezależnie od metody pobrania, bezpośrednio po pobraniu komórki krwiotwórcze są przewożone przez specjalnego kuriera (w Polsce karetką lub helikopterem medycznym, dla chorych z zagranicy transportem lotniczym) do ośrodka, w którym znajduje się chory i po odpowiednim przygotowaniu są przeszczepiane choremu (w kroplówce) tego samego lub następnego dnia.

 

GDZIE SIĘ ZAREJESTROWAĆ ?

Wszystkie placówki

Lista miejsc z całej Polski w których można zarejestrować się jako potencjalny dawca

Więcej

KOMPENDIUM WIEDZY

Wszystko o dawstwie

Podstawowa wiedza na temat dawstwa w skondensowanej i przejrzystej formie.

Więcej

POSZUKIWANIE DAWCY

Poszczególne etapy

Proces poszukiwania dawcy szpiku podzielić można na kilka etapów. Ponieważ dobrze

Więcej

JAK ZOSTAĆ DAWCĄ?

Jak zostać dawcą

Procedura zarejestrowania się jako dawca szpiku trwa około 30-40 minut.Można zgłosić się w Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w autobusie RCKiK lub podczas ekip stacjonarnych.

Więcej